Livestream bán hàng phải xác thực danh tính từ 1/7: Thị trường bán hàng online sẽ thanh lọc?
Livestream bán hàng sẽ không còn là "cuộc chơi ẩn danh" kể từ ngày 1/7 khi Luật Thương mại điện tử 2025 chính thức có hiệu lực. Việc bắt buộc xác thực danh tính được đánh giá là bước tiến quan trọng để minh bạch hóa thị trường, nhưng cũng buộc các cá nhân, hộ kinh doanh nhỏ phải thích nghi với những yêu cầu pháp lý mới nếu không muốn bị bỏ lại phía sau.
Livestream bán hàng bước vào kỷ nguyên định danh
Từ ngày 1/7/2026, Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 chính thức có hiệu lực, bổ sung nhiều quy định nhằm siết chặt hoạt động livestream bán hàng.
Điểm đáng chú ý là các nền tảng thương mại điện tử (TMĐT) phải thực hiện xác thực điện tử danh tính của người livestream trước khi cho phép bán hàng; đồng thời công khai quy chế hoạt động, thiết lập cơ chế tiếp nhận khiếu nại và lưu trữ toàn bộ dữ liệu hình ảnh, âm thanh của các phiên livestream trong thời gian tối thiểu một năm.
Người livestream có trách nhiệm cung cấp thông tin phục vụ xác thực danh tính, chỉ hợp tác với người bán đáp ứng đầy đủ điều kiện pháp lý và không được đưa ra thông tin sai sự thật hoặc gây nhầm lẫn về xuất xứ, chất lượng, công dụng, giá bán, khuyến mại hay chính sách bảo hành của sản phẩm. Trong khi đó, người bán phải cung cấp đầy đủ hồ sơ chứng minh nguồn gốc, chất lượng hàng hóa và các giấy tờ liên quan đối với ngành nghề kinh doanh có điều kiện.
Hiện nay, thị trường TMĐT Việt Nam đang đứng top 2, top 3 tại khu vực, với quy mô thị trường đã vượt qua 32 tỷ USD. Theo số liệu thống kê chưa đầy đủ, hiện Việt Nam có hơn 5 triệu nhà bán hàng, bao gồm các hộ kinh doanh và cá nhân bán hàng online. Con số này thậm chí còn chưa phản ánh hết lượng người bán hàng thông qua livestream hoặc trên các nền tảng mạng xã hội.
Trong khoảng 5 năm trở lại đây, TMĐT Việt Nam liên tục ghi nhận tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm nhanh nhất trong khu vực. Riêng năm 2025, tốc độ tăng trưởng của thị trường TMĐT Việt Nam vượt mốc 25%, trở thành một trong những thị trường phát triển nhanh nhất trong khối ASEAN.
Hiện nay, thị trường TMĐT Việt Nam đang đứng top 2, top 3 tại khu vực, với quy mô thị trường đã vượt qua 32 tỷ USD.
Xác thực danh tính người livestream: Cuộc chơi chuyên nghiệp hơn hay khó hơn?
Chị Trần Thị Nhung (kinh doanh thời trang online tại Hà Nội) cho biết: "Lúc mới nghe quy định phải xác thực danh tính, tôi cũng hơi lo vì sợ thủ tục phức tạp. Tuy nhiên nếu chỉ cần xác thực một lần bằng căn cước công dân hoặc VNeID thì tôi thấy hợp lý.
Tôi mong các nền tảng đưa ra hướng dẫn rõ ràng, thực hiện đơn giản để người bán không mất nhiều thời gian. Chúng tôi không ngại công khai danh tính, thậm chí còn thấy yên tâm hơn vì khách hàng sẽ tin tưởng hơn".
Chia sẻ với PV Dân Việt, chuyên gia công nghệ Dương Ngô Anh cho rằng quy định mới sẽ tác động mạnh đến nhóm kinh doanh nhỏ lẻ vốn phát triển rất nhanh trong vài năm gần đây.
"Trước đây, bất kỳ ai cũng có thể lập tài khoản, livestream bán hàng gần như ngay lập tức. Điều này tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh phát triển mạnh nhưng cũng khiến hàng giả, hàng nhái, quảng cáo sai sự thật và tình trạng bán xong rồi biến mất diễn ra khá phổ biến. Khi phải định danh, trách nhiệm của người bán sẽ cao hơn rất nhiều", ông Ngô Anh nhận định.
Theo ông Ngô Anh, những hộ kinh doanh chân chính sẽ không gặp nhiều khó khăn trong việc hoàn tất thủ tục xác thực. Ngược lại, các tài khoản kinh doanh theo kiểu "đánh nhanh, rút gọn", sử dụng nhiều tài khoản ảo hoặc thuê người livestream để né trách nhiệm sẽ chịu tác động lớn nhất.
Về góc nhìn của mình, PGS.TS Bùi Thị An - Ủy viên BCH Hội Bảo vệ Người tiêu dùng Việt Nam nhấn mạnh, quy định xác thực danh tính người livestream sẽ tăng khả năng truy vết và quy trách nhiệm khi xảy ra tranh chấp, thay vì tình trạng người bán sử dụng tài khoản ảo, bán hàng xong rồi xóa tài khoản hoặc đổi kênh như trước.
Việc yêu cầu nền tảng lưu trữ hình ảnh, âm thanh của các phiên livestream trong tối thiểu một năm cũng tạo nguồn dữ liệu quan trọng để cơ quan quản lý, người tiêu dùng và chính nền tảng đối chiếu khi phát sinh khiếu nại.
"Việc cấm cung cấp thông tin sai sự thật về nguồn gốc, công dụng, chất lượng sản phẩm và buộc người bán cung cấp đầy đủ hồ sơ pháp lý sẽ góp phần hạn chế tình trạng quảng cáo "thổi phồng", bán hàng giả, hàng kém chất lượng.
Qua đó, người tiêu dùng được bảo vệ tốt hơn cả trước, trong và sau quá trình mua sắm trực tuyến, đồng thời góp phần xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch và đáng tin cậy hơn", bà An cho biết.
Ở khía cạnh khác, chuyên gia công nghệ Ngô Anh cho rằng quá trình triển khai cần có lộ trình phù hợp, tránh tạo thêm rào cản đối với hàng triệu hộ kinh doanh siêu nhỏ đang mưu sinh trên các nền tảng số.
Theo ông Ngô Anh, cơ quan quản lý và các nền tảng cần tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ người bán hoàn thiện hồ sơ xác thực, đồng thời đơn giản hóa quy trình để không làm phát sinh thủ tục hành chính không cần thiết.
Các chuyên gia cũng dự báo rằng trong ngắn hạn, quy định mới có thể khiến một bộ phận người bán nhỏ lẻ tạm thời chững lại để hoàn tất thủ tục xác thực. Tuy nhiên về lâu dài, đây được xem là bước đi cần thiết để TMĐT Việt Nam chuyển từ giai đoạn phát triển nóng sang phát triển chuyên nghiệp, minh bạch và bền vững hơn.
Nguồn : 24h.com.vn
