Giấy chứng nhận xuất xứ là gì? Tại sao doanh nghiệp cần xin cấp?

Với hàng hóa xuất khẩu, việc xác định nguồn gốc không chỉ phục vụ công tác quản lý mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách thuế tại thị trường nhập khẩu. Giấy chứng nhận xuất xứ (C/O - Certificate of Origin) là một trong những chứng từ được sử dụng để xác nhận xuất xứ hàng hóa, đặc biệt quan trọng khi doanh nghiệp muốn tận dụng ưu đãi từ các Hiệp định thương mại tự do (FTA).

Vậy giấy chứng nhận xuất xứ là gì, trường hợp nào cần C/O và doanh nghiệp cần lưu ý gì khi làm thủ tục? Những nội dung dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ hơn trước khi chuẩn bị hồ sơ xuất khẩu.

Giấy chứng nhận xuất xứ là gì?

Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) là chứng từ dùng để xác nhận hàng hóa được sản xuất hoặc có xuất xứ từ một quốc gia, vùng lãnh thổ nhất định dựa trên các quy tắc xuất xứ được áp dụng.

Tùy từng trường hợp, C/O có thể được cấp bởi cơ quan hoặc tổ chức có thẩm quyền; trong một số cơ chế, doanh nghiệp cũng có thể thực hiện tự chứng nhận xuất xứ nếu đáp ứng điều kiện theo quy định.

Một C/O thông thường thể hiện các thông tin như tên người xuất khẩu, người nhập khẩu, mô tả hàng hóa, số lượng, hóa đơn thương mại và tiêu chí xác định xuất xứ. Tuy nhiên, mẫu C/O, tiêu chí xuất xứ và bộ hồ sơ cần chuẩn bị không hoàn toàn giống nhau mà phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu, hiệp định áp dụng và loại C/O doanh nghiệp sử dụng.

C/O có những loại nào?

Không phải tất cả C/O đều được sử dụng với mục đích hưởng ưu đãi thuế quan. Dựa trên mục đích sử dụng, doanh nghiệp có thể hiểu C/O theo hai nhóm cơ bản:

- C/O ưu đãi: Áp dụng cho hàng hóa thuộc phạm vi các FTA hoặc chương trình ưu đãi thuế quan tương ứng. Nếu hàng hóa đáp ứng quy tắc xuất xứ, C/O phù hợp có thể giúp người nhập khẩu được hưởng thuế suất ưu đãi tại nước đến. Một số mẫu thường gặp gồm C/O form D trong khuôn khổ ATIGA, C/O form E theo ACFTA...

- C/O không ưu đãi: Chủ yếu nhằm xác nhận nguồn gốc hàng hóa trong những trường hợp không sử dụng cơ chế ưu đãi thuế quan. Đối tác nước ngoài hoặc cơ quan chức năng tại thị trường nhập khẩu có thể yêu cầu loại chứng từ này để phục vụ kiểm soát nguồn gốc và quản lý thương mại.

Do đó, trước khi chuẩn bị hồ sơ, doanh nghiệp nên xác định hàng xuất khẩu đi đâu, áp dụng hiệp định nào và đối tác yêu cầu loại C/O nào để tránh làm sai mẫu hoặc thiếu chứng từ.

Tại sao phải xin cấp giấy chứng nhận xuất xứ?

Không có quy định rằng mọi lô hàng xuất khẩu đều bắt buộc phải có C/O. Tuy nhiên, trong thực tế thương mại quốc tế, chứng từ này có thể quyết định việc hàng hóa có được hưởng ưu đãi thuế hay đáp ứng đầy đủ yêu cầu từ phía người mua hay không.

Dưới đây là những trường hợp C/O đặc biệt quan trọng đối với doanh nghiệp xuất khẩu.

Tận dụng ưu đãi thuế từ các FTA

Một trong những lý do phổ biến nhất để doanh nghiệp xin C/O là hưởng thuế nhập khẩu ưu đãi.

Các FTA như CPTPP, EVFTA, RCEP, ATIGA... đều đặt ra những quy tắc xuất xứ riêng. Khi hàng hóa đáp ứng đúng tiêu chí và có chứng từ chứng nhận xuất xứ hợp lệ theo cơ chế tương ứng, nhà nhập khẩu có cơ sở để đề nghị áp dụng mức thuế ưu đãi.

Đây cũng là cách doanh nghiệp xuất khẩu gia tăng khả năng cạnh tranh về giá khi đưa sản phẩm vào những thị trường có yêu cầu cao.

Xác nhận nguồn gốc và tăng tính minh bạch của hàng hóa

C/O giúp làm rõ hàng hóa được xác định có xuất xứ từ đâu, từ đó hỗ trợ quá trình kiểm tra, xác minh nguồn gốc trong hoạt động thương mại quốc tế.

Đây là vấn đề ngày càng được quan tâm khi nhiều thị trường tăng cường kiểm soát hành vi gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp hoặc sử dụng nguyên liệu không đáp ứng quy tắc xuất xứ.

Việc lưu giữ đầy đủ hồ sơ về nguyên liệu, quá trình sản xuất và chứng từ liên quan sẽ giúp doanh nghiệp có cơ sở giải trình khi phát sinh yêu cầu xác minh.

Hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu của người mua

Trong nhiều giao dịch, C/O không nhất thiết phát sinh từ yêu cầu bắt buộc của pháp luật Việt Nam mà xuất phát từ điều khoản hợp đồng, yêu cầu của người nhập khẩu hoặc điều kiện thanh toán.

Đặc biệt, với những hợp đồng có quy định cụ thể về bộ chứng từ hoặc thanh toán bằng L/C, doanh nghiệp cần đảm bảo C/O được lập đúng mẫu, đúng thông tin và đúng thời hạn.

Vì vậy, việc kiểm tra yêu cầu chứng từ ngay từ khi ký hợp đồng sẽ giúp hạn chế tình trạng hàng đã xuất nhưng hồ sơ chưa đáp ứng điều kiện của người mua.

Phục vụ việc áp dụng chính sách thương mại

Xuất xứ hàng hóa còn liên quan đến nhiều chính sách tại quốc gia nhập khẩu, chẳng hạn như hạn ngạch, thuế chống bán phá giá, thuế chống trợ cấp hoặc các biện pháp phòng vệ thương mại.

Việc xác định chính xác xuất xứ giúp cơ quan quản lý tại nước nhập khẩu có cơ sở áp dụng chính sách thương mại phù hợp đối với từng nhóm hàng hóa.

Quy định cấp C/O năm 2026: Doanh nghiệp cần lưu ý gì?

Năm 2026, doanh nghiệp thực hiện thủ tục C/O cần đặc biệt chú ý đến thẩm quyền cấp và nơi tiếp nhận hồ sơ.

Theo Điều 4 Thông tư 40/2025/TT-BCT, được sửa đổi bởi Thông tư 26/2026/TT-BCT, thẩm quyền cấp C/O được thực hiện bởi Cục Xuất nhập khẩu thuộc Bộ Công Thương và các tổ chức được UBND cấp tỉnh giao nhiệm vụ. Do đó, doanh nghiệp cần kiểm tra đúng đơn vị có thẩm quyền đối với từng loại C/O trước khi nộp hồ sơ.

Bên cạnh đó, từ ngày 22/8/2026, Thông tư 124/2026/TT-BTC bổ sung quy định về việc cơ quan hải quan kiểm tra chứng từ chứng nhận xuất xứ của hàng nhập khẩu theo nguyên tắc quản lý rủi ro. Điều này đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần chủ động kiểm tra tính đầy đủ, thống nhất của hồ sơ xuất xứ thay vì chỉ tập trung vào thời điểm làm thủ tục thông quan.

>>> Xem thêm: Phí, lệ phí cấp C/O 2026: Mức thu và cách nộp online

Trường Thành Logistics đồng hành cùng doanh nghiệp làm C/O

Thủ tục C/O có thể trở nên phức tạp khi mỗi thị trường và mỗi FTA lại có những yêu cầu riêng về quy tắc xuất xứ, tiêu chí áp dụng cũng như chứng từ chứng minh.

Trường Thành Logistics cung cấp giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu xác định mẫu C/O, kiểm tra quy tắc xuất xứ đến rà soát chứng từ và hướng dẫn kê khai hồ sơ. Doanh nghiệp cũng được hỗ trợ kiểm tra sự thống nhất giữa C/O với các chứng từ liên quan trước khi thực hiện thủ tục.

Với kinh nghiệm trong lĩnh vực logistics và xuất nhập khẩu, Trường Thành Logistics hướng đến việc giúp doanh nghiệp chuẩn bị hồ sơ đúng yêu cầu, hạn chế sai sót và chủ động hơn về tiến độ chứng từ.

Nếu doanh nghiệp đang có kế hoạch xuất khẩu nhưng chưa xác định được có cần C/O hay không, nên sử dụng mẫu nào hoặc hồ sơ cần chuẩn bị ra sao, hãy liên hệ Trường Thành Logistics để được tư vấn dịch vụ xin cấp C/O phù hợp với từng lô hàng.

Trường Thành Logistics - Chuyên nghiệp, tận tâm

Hotline: 0915 36 38 39

Trụ sở: Tầng 5, Tháp A, tòa nhà Sông Đà, Phạm Hùng, P.Từ Liêm, Hà Nội.

Email: sale@truongthanhjsc.com / info@truongthanhlogistics.com

Website: https://truongthanhlogistics.com

CHI NHÁNH HẢI PHÒNG 

Địa chỉ: Phòng C103, Tòa nhà TTC, 630 Lê Thánh Tông, Hải An, Hải Phòng

CHI NHÁNH ĐÀ NẴNG 

Địa chỉ: 126 Châu Thị Vĩnh Tế, Phường Ngũ Hành Sơn, Thành phố Đà Nẵng

CHI NHÁNH HỒ CHÍ MINH 

Địa chỉ: Phòng 41 tầng 4 tòa nhà Casanova số 85 Nguyễn Sơn, Phường Phú Thạnh, Hồ Chí Minh

Fanpage: TRƯỜNG THÀNH LOGISTICS